Open Data “ข้อมูลเปิด” เปิดทางสู่การสร้างนวัตกรรม



ในช่วงหลัง เราอาจได้ยินคำว่า Open Data หรือข้อมูลเปิด โดยเฉพาะที่มาจากภาครัฐที่ทำให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลภาครัฐได้สะดวกยิ่งขึ้น ซึ่งที่จริงแล้ว Open Data ที่เป็นแนวคิดพื้นฐานนอกเหนือจากการส่งเสริมความโปร่งใส ตรวจสอบที่มาที่ไปได้แล้วนั้น Open Data ยังมีอะไรมากกว่าการเป็นข้อมูลที่ทำให้เรามองเห็นการทำงาน หรือการใช้งบประมาณจากภาษีประชาชนของภาครัฐ Tech By True Digital ครั้งนี้จะพาไปทำความรู้จักการใช้ Open Data ในความเป็นไปได้อื่น ๆ ที่อาจเป็นทรัพยากรอันสำคัญของการนำไปสู่การพัฒนานวัตกรรมเพื่อแก้ปัญหาให้กับชีวิตผู้คนได้เป็นอย่างดี


Open Data คืออะไร


Open Data หรือแปลตรงตัวว่า “ข้อมูลเปิด” คือ ข้อมูลที่ทุกคนสามารถเข้าถึงเพื่อนำไปใช้ได้โดยอิสระ ตั้งแต่การนำไปใช้โดยตรง การนำกลับมาใช้ใหม่ หรือนำไปเผยแพร่ได้โดยใครก็ตาม โดยเป็นข้อมูลในลักษณะ Open License ที่เปิดให้นำไปใช้ประโยชน์ได้โดยไม่คิดมูลค่าและไม่ต้องขออนุญาตเจ้าของข้อมูล โดยข้อมูลเปิดต้องอยู่ในรูปแบบ Machine-readable Data หรือรูปแบบที่คอมพิวเตอร์สามารถนำไปประมวลผลได้


ข้อมูลเปิดนั้นมีทั้งจากภาครัฐและเอกชน แต่โดยส่วนใหญ่แล้วมักเป็นข้อมูลจากภาครัฐ ซึ่งมีปริมาณมากจากการที่รัฐจัดเก็บข้อมูลจากประชาชนและหน่วยงานของรัฐที่ให้บริการประชาชนในด้านต่าง ๆ ข้อมูลจากภาครัฐจึงเป็นแหล่งที่มาสำคัญของข้อมูลเปิด โดยในประเทศไทย ข้อมูลเปิดจากภาครัฐเผยแพร่ตามกำหนด พรบ.การบริหารงานและการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล พ.ศ. 2562 (พ.ร.บ. รัฐบาลดิจิทัล 2562) ที่กำหนดให้หน่วยงานของรัฐจัดทำข้อมูลที่ต้องเปิดเผยตามกฎหมายในรูปแบบข้อมูลดิจิทัลต่อสาธารณะ และต้องให้ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึงได้อย่างเสรีโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย และสามารถนำไปเผยแพร่ใช้ประโยชน์ รวมทั้งกำหนดให้มีศูนย์กลางข้อมูลเปิดภาครัฐด้วย


ตัวอย่างข้อมูลเปิดครอบคลุมตั้งแต่ข้อมูลการศึกษา เศรษฐกิจ การเงิน อุตสาหกรรม สาธารณสุข สถิติจากทางการ สังคมและสวัสดิการ และงบประมาณและการใช้จ่ายของภาครัฐ อาทิ ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศรายไตรมาส จำนวนผู้ติดเชื้อ COVID-19 ประจำวัน ข้อมูลปริมาณขยะมูลฝอย ข้อมูลผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน เป็นต้น


ชุดข้อมูลเปิดทางด้านเศรษฐกิจจาก สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน)

ที่มา: https://www.facebook.com/DGAThailand/


ทั้งนี้ ประชาชนทั่วไปและภาคเอกชนสามารถเข้าถึงข้อมูลเปิดจากภาครัฐได้ที่ เว็บไซต์ Open Government Data of Thailand ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มศูนย์กลางข้อมูลเปิดภาครัฐ หรือ Open Government Data of Bangkok เว็บไซต์ข้อมูลเปิดของกรุงเทพมหานครฯ นอกจากนี้ ยังมี Open-D ที่พัฒนาโดย เนคเทค เป็นแพลตฟอร์มเพื่อรวบรวมข้อมูลเปิดจากทั้งของภาครัฐและเอกชน ซึ่งเหมาะสำหรับ Application Developer และ Data Scientist ในการเข้ามาค้นหาข้อมูลเปิดเพื่อนำไปพัฒนาโปรแกรมและงา